Tropem Bursztynowej Komnaty

Tropem Bursztynowej Komnaty

CIEKAWI ROTARIANIE – Ireneusz Iwański

O tajemniczych losach Bursztynowej Komnaty i historii Ericha Kocha, o najnowszej książce i zawartych w niej wątkach rotariańskich a także o działalności w klubie Rotary i innych pasjach z dziennikarzem, producentem audycji radiowych i przedsiębiorcą Ireneuszem Iwańskim członkiem RC Olsztyn rozmawiała Dorota Wcisła.

Twoją działalność kojarzyłam zawsze z radiem, produkcją audycji radiowych, reklamą i marketingiem, a tutaj informacja o książce. Czy to Twoja pierwsza książka?

To już drugi tytuł. Wcześniej napisałem wspólnie z Krzysztofem Hołowczycem książkę „Jazda z Hołkiem”. Książka stała się bestsellerem i sprzedano ją w bardzo dużym nakładzie.

Wiele lat pracowałem jako dziennikarz. W dziennikarstwie przeszedłem całą ścieżkę zawodowej kariery od stażysty do naczelnego redaktora radia. A reklama, którą teraz się zajmuję, stała się moja pasją dopiero w XXI wieku.

Skąd wziął się pomysł napisania tej pozycji?

Historią Bursztynowej Komnaty zajmowałem się jeszcze jako bardzo młody dziennikarz. W latach 80 – tych poprzedniego wieku. Byłem autorem audycji radiowych i reportaży dokumentalnych o losie tego skarbu i historii Ericha Kocha, gauleitera NSDAP i nadprezydenta Prus Wschodnich, zagorzałego nazisty, który spędził prawie połowę życia w barczewskim więzieniu, z nigdy nie wykonanym wyrokiem śmierci. Byłem także świadkiem pierwszych poszukiwań Komnaty po II wojnie, które zorganizowali niemieccy dziennikarze w Kaliningradzie. Uczestniczyłem, jako konsultant w produkcji chyba najlepszego filmu dokumentalnego o tej sprawie, autorstwa Maurice Philipa Remy „Bursztynowa Komnata – historia jednej legendy”. Żałuję, że ten film nigdy nie był pokazywany w Polsce. A wzbudził spore emocje, szczególnie w Rosji. Interweniował nawet ówczesny prezydent Borys Jelcyn.

Ale bezpośrednim impulsem do napisania książki stała się możliwość poznania wielu wątków tej historii, po otwarciu naszych archiwów zgromadzonych w Instytucie Pamięci Narodowej. Wiele ciekawych dokumentów oglądałem jako pierwszy dziennikarz.

Bursztynowa Komnata zawsze budziła i budzi emocje, nie tylko wśród poszukiwaczy skarbów, czy historyków…

Bo jest po prostu piękna!!! Wystarczy pojechać do Sankt Petersburga i odwiedzić muzeum „Carskie Sioło” by przekonać się jak wygląda i jakie pozostawia wrażenie. Rosjanie zrekonstruowali komnatę. Robili to blisko ćwierć wieku. Zaczęli jeszcze w czasach Breżniewa. To było także pasjonujące i niełatwe zadanie, które w książce opisuję. A jej historia, nie tylko w XX wieku, jest bardzo ciekawa.

Także interesujące sprawy działy się wokół Ericha Kocha, którego podejrzewano o to, że zna miejsce ukrycia Komnaty a ta wiedza jest swoistą polisą na życie. Tymczasem prawda była inna. Historia Kocha zaprowadziła mnie między innymi do… gabinetów dyrektorów Radia Wolna Europa i najbliższego otoczenia papieża Jana Pawła II.

Ireneusz Iwański w Sankt Petersburgu podczas zwiedzania muzeum „Carskie Sioło”

Czy to bardziej powieść czy dokument?

Wyłącznie dokument. W książce nie ma ani jednego zdania, które byłoby fikcją. Redaktor książki, kolega z RC Olsztyn, Tomasz Śrutkowski zakwalifikował moja pracę jako dokumentalny książkowy thriller.

Czy historia jest Twoja pasją?

Także. Zawsze pasjonowałem się historią, szczególnie II wojny światowej. A przez dziesiątki lat nurtowało mnie pytanie o powody zawieszenia wyroku śmierci na gauleiterze Kochu. Myślę, że wreszcie, przy pisaniu książki, znalazłem odpowiedź na to pytanie.

Z pewnością napisanie ten pozycji wiązało się z koniecznością odwiedzenia wielu miejsc i osób. Jak długo powstawała książka?

Można powiedzieć, że książkę pisałem przez 40 lat. Ale szczególnie dużo czasu poświęciłem jej w ostatnich dwóch latach.

Czy znajdują się tam wątki rotariańskie?

Oczywiście i to sporo. Po pierwsze jest wywiad z moim przyjacielem i kolegą z klubu w Olsztynie dr Antonim Celmerem, lekarzem, który pracował także w szpitalu więziennym w Barczewie i między innymi leczył Ericha Kocha.

Swoją rolę w historii Bursztynowej Komnaty odegrała także nieżyjąca dziś hrabina Marion Donhoff, wydawca i właściciel magazynu Die Zeit.. To właśnie Marion wygłosiła znakomity wykład o wolności prasy na spotkaniu w olsztyńskim teatrze, inaugurującym działalność mojego Klubu Rotary w 1991 roku. W książce publikuję zdjęcie z tego spotkania.

Rotarianinem jest także redaktor książki, wspomniany wcześniej Tomasz Śrutkowski.

W ubiegłym roku, w czasie przeglądania książek, które w swojej celi miał Erich Koch, odnalazłem ukryty w grzbiecie jednej z nich fragment zapisany odręcznie przez Kocha, coś w kształcie grypsu. Niestety nie byłem w stanie sam tego odczytać. Pomogła mi koleżanka z RC Giżycko Evelyna Jelec, której mama była w stanie zrozumieć pisane gotykiem, odręczne pismo Kocha. Dzięki temu mogłem o tym ciekawym odkryciu napisać w książce.

Kiedy premiera? Czy planujesz spotkania promujące książkę?

2 marca w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej w Olsztynie o godzinie 17 odbędzie się spotkanie, premiera książki. Wcześniej koledzy poprosili o rozmowę na ten temat na czwartkowym spotkaniu naszego klubu. A więc przed premierą będzie spotkanie rotariańskie.

Od ilu lat działasz w Rotary i kto zaprosił Cię do klubu?

Rotarianinem jestem od ponad ćwierć wieku. Do klubu zaprosił mnie wspomniany wcześniej dr Antoni Celmer. Przez wiele lat współpracowałem także w Bohdanem Kurowskim i Wojciechem Wrzecionkowskim. Bohdan był pierwszym gubernatorem w naszym „polskim” dystrykcie a Wojtek jest obecnie gubernatorem elektem. Jestem do dzisiaj jedynym członkiem, który z woli kolegów, dwukrotnie pełnił funkcje prezydenta klubu.

Czyli od początku działasz w największym klubie w Polsce, czyli RC Olsztyn?

Tak, choć mam wielu przyjaciół w klubach w innych miastach. W ogóle Rotary na Warmii i Mazurach jest bardzo silną organizacją.

Jaki jest Twoim zdaniem najważniejsza cechą jaką powinien posiadać każdy Rotarianin?

Służba ponad własne interesy” jest chyba najlepszym hasłem oddającym istotę działalności w naszej organizacji. W tej działalności sukces można osiągnąć także wtedy, kiedy rodzina jest zaangażowana w nasze sprawy. Jestem dumny, że moja żona Magdalena niedawno otrzymała odznaczenie Paul Harris Fellow.

Czym zajmujesz się w wolnym czasie?

Wraz z żoną lubimy podróżować, ale najchętniej wolny czas spędzamy na wodzie, na Mazurach.

BIOGRAM 

Ireneusz Iwański – RC Olsztyn, dwukrotny prezydent klubu, asystent gubernatora na Warmii i Mazurach, oficer dystryktu ds. Polio
Dziennikarz, producent audycji radiowych, przedsiębiorca. Jest prezesem zarządu Autobox Advertising sp z o.o. – firmy zajmującej się reklama w pojazdach komunikacji miejskiej.

Na zdjęciu głównym: „Prawdziwa historia Bursztynowej Komnaty i Ericha Kocha”. Wydawnictwo Butterfly, Olsztyn, 2020. Po premierze książka będzie dostępna w internecie na www.motyleksiazkowe.pl,

fot. z arch. Ireneusza Iwańskiego

Zobacz też

Dary dla szpitala w Szczecinie

Dary dla szpitala w Szczecinie

RC Szczecin International ufundował materiały na maseczki materiałowe, a grupa Szczecinianek charytatywnie szyje takie maseczki dla szpitali – dla personelu…

Wesprzyj projekt Zamość na zdrowie

Wesprzyj projekt Zamość na zdrowie

Szanowni Państwo, Bracia i Siostry Rotarianie, nie możemy być obojętni wobec sytuacji jaką obserwujemy obecnie zarówno w Polsce jak i…

Fakty na temat Rotary

Rotary to organizacja apolityczna i świecka, która łaczy ludzi wszystkich zawodów, narodowości i przekonań
Aktulanie ponad 1,2 mln Rotarian działa w 200 krajach i obszarach geograficznych, w 34 tysiącach klubów
Nasze motto brzmi: „Służba na rzecz innych ponad własną korzyść” (w języku angielskim "Service Above Self")
Jedną z najbardziej spektakularnych akcji podjętych przez Rotary International była zainicjowana w 1985 historyczna misja, uodpornienia wszystkich dzieci świata przeciwko chorobie Heinego-Medina.

Jedną z najbardziej spektakularnych akcji podjętych przez Rotary International była zainicjowana w 1985 historyczna misja, uodpornienia wszystkich dzieci świata przeciwko chorobie Heinego-Medina.

Pracując wspólnie z rządami wielu krajów oraz organizacjami pozarządowymi w kampanii Rotary Polio Plus zaangażowano 100 tysięcy wolontariuszy organizując szczepienia ponad miliarda dzieci. Dzięki tym wysiłkom Rok 2005 został uznany za rok uwolnienia świata od tej groźnej choroby. *****Kliknij na END POLIO NOW - by obejrzeć film o POLIO po polsku i zobaczyć, co mówią polscy lekarze oraz jak z POLIO walczy Rotary w Polsce*****

Jak działa Rotary?

Wspieranie pokoju
Wspieranie pokoju

Obecnie około 42 mln osób jest wysiedlonych w wyniku konfliktów zbrojnych lub prześladowań. Rotary Peace Fellows doskonali umiejętności, by wzmocnić działania pro pokojowe na świecie oraz rozwija zdolności mediacyjne lokalnych liderów by zapobiegać konfliktom.

Walka z chorobami
Walka z chorobami

Ponad 100 milionów ludzi każdego roku znacznie ubożeje z powodu wysokich kosztów medycznych. Staramy się poprawić i rozszerzyć dostęp do taniej i bezpłatnej opieki zdrowotnej na obszarach słabo rozwiniętych.

Dostarczanie czystej wody
Dostarczanie czystej wody

Ponad 2,5 miliarda ludzi nie ma dostępu do odpowiednich urządzeń sanitarnych. Co najmniej 3000 dzieci umiera każdego dnia z powodu biegunek wywołanych nieczystą wodą. Dajemy społecznościom możliwość rozwijania i utrzymywania systemów wodnych i sanitarnych. Wspieramy badania związane z wodą.

Opieka nad matką i dzieckiem
Opieka nad matką i dzieckiem

Co najmniej 7 milionów dzieci poniżej 5 roku życia umiera co roku z powodu niedożywienia, słabej opieki zdrowotnej i złych warunków sanitarnych. Aby zmniejszyć te dane, zapewniamy szczepienia i antybiotyki dla dzieci oraz zwiększamy dostęp do podstawowych usług medycznych.

Wspieranie edukacji
Wspieranie edukacji

67 milionów dzieci na świecie nie ma dostępu do edukacji a ponad 775 mln ludzi powyżej 15. roku życia to analfabeci. Naszym celem jest wspieranie lokalnych społeczności w ich dążeniu do uzyskania podstawowej edukacji i umiejętności pozwalających na godne życie.

Wspieranie lokalnej przedsiębiorczości
Wspieranie lokalnej przedsiębiorczości

Prawie 1,4 mld zatrudnionych ludzi żyje za mniej niż 1,25 $ dziennie. Realizujemy takie projekty, które zwiększają rozwój gospodarczy lokalnych społeczności i umożliwiają godną i efektywną pracę osobom młodym oraz starszym.